Platformwerkers: sociale noodopvang door de EU?

Platformwerk en het ‘platformiseren van werk’ blijven de gemoederen bezig houden in het maatschappelijk en academisch debat, maar ook in de politiek; met enige regelmaat worden Kamervragen gesteld over platformwerk. Belangwekkende onderwerpen zijn de noodzaak om al dan niet tot specifieke wetgeving te komen voor deze groep en, meer fundamenteel, de ingrijpende hervorming van het arbeidsrecht. Nederland is hierin niet uniek. Vrijwel alle (West-)Europese landen worstelen in meer of mindere mate met de vraag hoe atypische arbeidsrelaties, waaronder platformwerk, ingepast moeten worden in sociaal beleid, werkgelegenheidsbeleid en arbeidsrechtelijke systemen.

Ondertussen verkeren platformwerkers en platformen in onzekerheid over de arbeidsrechtelijke kwalificatie van de relatie platform-platformwerker. Terwijl op het niveau van de lidstaten de maatschappelijke discussie over wie arbeidsrechtelijke bescherming verdient voortwoedt, komt de vraag op of Europa in de tussentijd enige sociale noodopvang biedt aan de platformwerkers.

In deze bijdrage zetten we eerst de visie van EU-beleidsmakers op het gebied van platformarbeid uiteen. We behandelen achtereenvolgens: de beleidsdocumenten over de Digitale eengemaakte markt voor Europa, de Agenda voor de deeleconomie en de Europese pijler voor sociale rechten. Vervolgens gaan we in op de kwalificatie van de arbeidsrelatie tussen platform en platformwerker naar EU-recht. Leidend is de vraag wanneer een platformwerker onder de personele reikwijdte van het Europese arbeidsrecht valt. Tot slot, lichten we twee Europese wetgevingsinitiatieven uit op sociaal vlak waarin nieuwe vormen van werk een belangrijke positie innemen.