The role of orthographic and phonological processing in dyslexia and reading

Vloeiend lezen is van belang om de aandacht te kunnen richten op het begrijpen van een tekst. Ongeveer 10% van de leerlingen heeft moeite met vloeiend leren lezen en ondervindt hardnekkige snelheidsbeperkingen. Deze problemen blijven tot in de volwassenheid bestaan. Judith Bekebrede onderzocht verschillende aspecten van de leesvaardigheid bij basisschoolleerlingen (groep 4 tot en met 6), middelbare scholieren en volwassenen. Het blijkt dat zwakke lezers op oudere leeftijd gemiddeld een eindleesniveau halen dat normaal is voor groep 6, terwijl normale lezers door blijven groeien. Daarnaast blijkt dat er een grote variatie in onderliggende cognitieve capaciteiten is tussen de zwakke lezers. Kenmerkend voor dyslectici is de grote moeite met herkennen en manipuleren van klanken in woorden. Bekebrede vond dit kernprobleem terug op alle leeftijden. Belangrijk daarbij is dat er bij de dyslectici juist een grotere variatie te vinden is in vaardigheden in woordbeeldkennis (bijvoorbeeld weten dat je stout met ‘ou’ schrijft). Dyslectici met een betere woordbeeldkennis profiteren hiervan vooral bij taken waarin een woord heel snel getoond wordt, bij stillezen en bij Engels. Dit doen zij juist omdat deze taken het gebruik van grotere eenheden bij het lezen stimuleren, dus niet ‘letter voor letter lezen’, maar gebruik laten maken van grotere gehelen.