De 403-verklaring en de aansprakelijkheid voor uit arbeidsovereenkomsten (en andere duurovereenkomsten) voortvloeiende verplichtingen

In Titel 9 Boek 2 BW is voor de in die titel bedoelde rechtspersonen en vennootschappen bepaald dat hun op te stellen jaarrekeningen, jaarverslagen en overige gegevens moeten voldoen aan inrichtingsvereisten, onderworpen zijn aan accountantscontrole en ten kantore van het Handelsregister moeten worden neergelegd. In beginsel gelden deze verplichtingen ook voor elke afzonderlijke tot een groep behorende rechtspersoon. Onder bepaalde in art. 2:403 BW geregelde voorwaarden kan een groepsmaatschappij hiervan echter afzien. De moedermaatschappij moet zich dan onder meer in een schriftelijke, bij het Handelsregister gedeponeerde verklaring, hoofdelijk aansprakelijk hebben gesteld voor de schulden die voortvloeien uit rechtshandelingen van deze vrijgestelde groepsmaatschappij. Onder deze rechtshandelingen vallen tevens de arbeidsovereenkomsten van werknemers van de groepsmaatschappij. De arbeidsovereenkomst is een duurovereenkomst waarbij partijen over en weer gedurende een bepaalde of onbepaalde tijd opeenvolgend of terugkerend gelijke of gelijksoortige prestaties verrichten. Uit de arbeidsovereenkomst vloeien dus ‘voortdurend’ verplichtingen voort voor die groepsmaatschappij. Uit de (lagere) rechtspraak, waarin de omvang en reikwijdte van de 403-aansprakelijkheid van de moedermaatschappij voor uit arbeidsovereenkomsten en andere duurovereenkomsten voortvloeiende verplichtingen van haar vrijgestelde groepsmaatschappij centraal stond, volgt dat deze weliswaar ruim wordt uitgelegd, maar dit in elke uitspraak op een andere en soms ook weinig consistente wijze wordt gemotiveerd. Besproken wordt voor welke uit de arbeidsovereenkomst voortvloeiende verplichtingen de moedermaatschappij aansprakelijk is en welke werknemers van de vrijgestelde groepsmaatschappij een beroep kunnen doen op de 403-aansprakelijkheid van de moedermaatschappij. Daarna komt de omvang van de aansprakelijkheid van de moedermaatschappij na intrekking van de 403-verklaring aan de orde — de zogenoemde doorlopende overblijvende aansprakelijkheid — en stel ik een begrenzing van de duur van deze doorlopende overblijvende aansprakelijkheid voor.