Koopkrachtontwikkeling van ouderen

De koopkrachtontwikkeling van ouderen is de afgelopen jaren vaak in het nieuws geweest. Eind 2014 was het aan de orde toen het kabinet het voornemen bekend maakte om in 2016 te snijden in de fiscale voordelen van ouderen (De Telegraaf, 2014). Eerder kwamen al vanuit de interdepartementale werkgroep Interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) geluiden dat ouderen minder hoeven te worden ontzien bij inkomensmaatregelen (IBO, 2013), omdat de kans op armoede onder ouderen de afgelopen jaren is afgenomen. De koopkracht van een AOW-uitkering, zo constateerde deze werkgroep, is sinds 2000 gestegen door specifieke belastingkortingen voor ouderen en door het verhogen van de bruto toeslag op de AOW. Bovendien is de vermogenspositie van jongere cohorten gepensioneerden beter, met name door de stijging van het huizenbezit (TNO, 2012). De werkgroep constateerde daarom dat generieke inkomensondersteuning van gepensioneerden minder voor de hand ligt. In de recent verschenen Macro Economische Verkenningen (CPB, 2015) is berekend dat de mediane koopkracht van gepensioneerden zowel in 2015 als in 2016 minder (of niet) stijgt dan de koopkracht van werkenden.

In dit artikel wordt nagegaan in hoeverre de kabinetsmaatregelen van de afgelopen jaren invloed hebben gehad op de koopkrachtontwikkeling van (groepen) postactieven in vergelijking met werkenden (de actieven). Ook de relatie tussen de ontwikkeling van het inkomen en het vermogen van de postactieven is in het onderzoek meegenomen.