Evaluatie Brains4Use Op weg naar een hoger niveau van effectiviteit voor de interventie voor middelenmisbruik bij jongeren in (justitiële) residentiële zorg

Bij jongeren in de (justitiële) residentiële jeugdzorg komt problematisch middelengebruik veel voor. Om het risico op ernstige verslavingsproblematiek en een verder verstoorde ontwikkeling te voorkomen is specifiek op deze doelgroep afgestemde behandeling noodzakelijk. Brains4Use is een gedragsinterventie ontwikkeld voor jongeren met problematisch middelengebruik in de (justitiële) residentiële jeugdzorg. Het is een individueel behandelprogramma gebaseerd op motiverende gespreksvoering en technieken uit de cognitieve gedragstherapie. Brains4Use is in 2015 erkend door de Erkenningscommissie Justitiële Interventies op het niveau ‘goed onderbouwd’. Sinds de erkenning zijn er veel praktijkervaringen met de interventie opgedaan, maar evaluatie van de effectiviteit ontbreekt. Het doel van deze studie was om de effectiviteit van Brains4Use te onderzoeken. In de studie gebruikten we een multiple baseline single-case experimental design (SCED) aangevuld met een kwalitatieve component. Onderzocht werd of Brains4Use effectief was in (1) het verminderen van middelengebruik, (2) het verminderen van craving (trek) en (3) het versterken van de motivatie om middelengebruik te verminderen. Tien jongeren tussen 14 en 21 jaar namen deel. Middelengebruik en craving werden per dag gerapporteerd door jongeren en wekelijks werd motivatie gemeten. Op basis van visuele inspectie en statische analyse werden verandering tussen baseline en interventiefase getoetst. Evaluatiegesprekken met jongeren en Veranderinterviews met consulenten werden gebruikt om de ervaren effectiviteit te onderzoek. Resultaten laten een effect zien van Brains4Use op het verminderen van middelengebruik bij vier van de zeven deelnemers en op het verminderen van craving bij twee van drie deelnemers. Voor de overige deelnemers waren onvoldoende gegevens aanwezig om interventie effecten vast te stellen. Een verbetering van motivatie tot verandering van middelengebruik lijkt op basis van visuele inspectie op te treden bij twee van zeven deelnemers (voor drie deelnemers waren geen rapportages over hun motivatie beschikbaar). Interviews met jongeren en Brains4Use consulenten bevestigen de positieve bevindingen met betrekking tot de ervaren effectiviteit Concluderend stellen we dat de resultaten een gemengd beeld laten zien van de effectiviteit van Brains4Use tussen verschillende deelnemers, maar gezien de meerderheid van de jongeren een afname laat zien in middelengebruik en craving steunen de bevindingen uit dit onderzoek de potentiële effectiviteit van Brains4Use. Dit is veelbelovend, maar herhaling van goed uitgevoerde case studies zijn nodig voor sterkere bewijskracht.