Eigenstandige advocatuur Over publieke waarden en institutionele ethiek

De omstandigheden waaronder advocaten hun functie vervullen, veranderen. Advocatenkantoren zijn grotere en commerciëlere organisaties geworden. Nieuwe organisatie- en financieringsvormen dienen zich daarbij aan. De politieke en maatschappelijke druk op advocaten neemt toe, ook om zich publiekelijk te verantwoorden voor de cliënten die zij bijstaan of voor de maatschappelijke gevolgen van hun werk. Verder dreigt uit beeld te raken dat een advocaat niet met zijn cliënt of diens opvattingen mag worden vereenzelvigd. De oratie bespreekt dat deze vormen van druk de eigenstandigheid van de advocatuur en de voorwaarden voor de vervulling van haar publieke functie aantasten.
De oratie betoogt dat het denken over advocatuurlijke ethiek zich te vaak beperkt tot de individuele advocaat en al snel vervalt in vervalt in vragen over diens persoonlijke moraal. De ethiek van de advocatuur moet echter ook een institutionele ethiek zijn. De onafhankelijkheid, integriteit en oriëntatie op publieke waarden, zoals de goede rechtsbedeling, van de advocatuur worden immers mede bepaald door de organisaties waarin advocaten werken en door de wijze waarop de beroepsgroep is georganiseerd. Ook advocatenkantoren en de beroepsorganisatie dragen daarom verantwoordelijkheid voor de voorwaarden waaronder advocaten hun publieke functie kunnen vervullen. Dit vraagt niet alleen om passende regels en toezicht, maar ook om institutionele praktijken en een institutionele cultuur die deze waarden ondersteunen.