Solidariteit in Europa Wetenschappelijk inzicht en politiek meningsverschil

Heeft de Europese Unie nood aan meer solidariteit, en hoe moet die solidariteit er dan uitzien? Over deze vraag lopen de meningen sterk uiteen. Ik illustreer de wijze waarop we de meningsverschillen over deze vraag kunnen beantwoorden aan de hand van één specifiek voorstel, dat deel uitmaakt van de agenda van de huidige Europese Commissie: het voorstel dat de Europese Unie een solidaire ‘herverzekering’ van de werkloosheidsverzekeringen van de lidstaten moet organiseren. In het eerste deel van dit hoofdstuk bespreek ik wat ‘solidariteit’ betekent wanneer we het hebben over de verzekering van inkomens en de herverdeling van inkomens, twee klassieke opdrachten van nationale welvaartsstaten. In het tweede deel van dit hoofdstuk schets ik hoe het denken over de Europese Muntunie tijdens de voorbije jaren geëvolueerd is, en hoe dat aanleiding geeft om meer te redeneren in termen van ‘verzekering’, ook op het Europese vlak. In het derde deel breng ik de inzichten uit het eerste en het tweede deel samen, en bespreek ik welke argumenten pleiten voor een Europese herverzekering van de nationale werkloosheidsverzekeringen. In het vierde deel illustreer ik wat wetenschappelijk onderzoek over de opinies van Europese burgers ons leert over het mogelijke draagvlak voor Europese solidariteit die de vorm zou aannemen van een herverzekering van nationale werkloosheidsuitkeringen. In het vijfde deel besluit ik.