Neuro-immunity in intestinal disease: in vivo studies of postoperative ileus and colitis

Patiënten die een buikoperatie ondergaan, krijgen vaak postoperatieve ileus: door de aanraking van de chirurg raken de darmen, kort gezegd, ontstoken. Het leidt tot misselijkheid en de patiënt kan vaak dagenlang niet eten of poepen. Waarschijnlijk activeren geprikkelde pijn- en gevoelszenuwen een onderdeel van de afweer: mestcellen in het slijmvlies van onder andere mond en darmen. Wanneer ze lichaamsvreemde stoffen tegenkomen, produceren ze ontstekingseiwitten, die weer andere soorten afweercellen naar de darmen lokken. Het gevolg: een lokale ontsteking. De hersenen geven vervolgens een alarmsignaal af dat het hele spijsverteringskanaal lamlegt. Susanne Snoek ontdekte dat mestcellen macrofagen (celtype dat lichaamsvreemde stoffen opruimt) activeren die het ontstekingseiwit IL-1? uitscheiden. Dat zet een keten van afweerreacties in gang. Snoek blokkeerde het eiwit met anakinra, een medicijn dat bij mensen gebruikt wordt voor onder andere jicht. Muizen hadden daardoor minder last van ileus. Daarnaast probeerde Snoek de darmontsteking via de nervus vagus aan te pakken. Ze bootste de werking van de zenuw na met nicotine. Bij muizen remde dit post-operatieve ileus.