Naar inzicht en vakmanschap. A.-J. Roubo’s L'Art du menuisier over interieurbouw en meubelmakerij in de achttiende eeuw

Het achttiende-eeuwse handboek L’Art du menuisier wordt beschouwd als veruit de rijkste historische bron van informatie over het maken van betimmeringen en meubelen in de achttiende eeuw. Het werk beschrijft op uitputtende wijze (1316 pagina’s en 382 platen) het werk van het Parijse gilde van menuisiers, dat naast meubelmakers en interieurbouwers ook koetsenbouwers en bouwers van tuinarchitectuur omvatte. Het boek werd tot aan 1930 tientallen keren, in telkens bewerkte vorm, uitgegeven. Mijn onderzoek richt zich op de eerste editie omdat deze een centrale rol heeft in het na-oorlogse kunsttechnologische onderzoek naar meubelen en betimmeringen.
Hoewel uit L’Art du menuisier door honderden auteurs gegevens worden ontleend, is noch het werk zelf, noch zijn auteur, ooit onderwerp van diepgaand wetenschappelijk onderzoek geweest: er wordt, anders gezegd, onbekommerd geciteerd uit een ‘grote’ historische bron waarvan status, achtergrond en waarachtigheid niet zijn getoetst. Dit leidt dikwijls tot onjuiste interpretaties.
Mijn dissertatie analyseert L’Art du menuisier inhoudelijk en onderzoekt de achtergronden van de auteur en de context waarin het boek is ontstaan.
De conclusie luidt dat L’Art du menuisier met de nodige omzichtigheid als historische bron gebruikt moet worden. Het werk schetst niet de courante atelierpraktijk maar een sterk geïdealiseerd beeld daarvan. Selectie en ordening van het materiaal weerspiegelen de atelierpraktijk maar ten dele en zijn gedicteerd door ideeën van de auteur en zijn uitgever. Anderzijds is nu gebleken dat het werk veel waardevolle gegevens bevat die onbenut zijn gebleven. Het onderzoek brengt, tenslotte, vele andere waardevolle maar tot nog toe onderbelichte kunsttechnologische bronteksten inzake meubelmakerij en interieurbouw bijeen.