Gaze in medical consultations Measurement, associations and mechanisms

Dit proefschrift gaat over oogcontact tussen arts en patiënt, vanwege het belang van dit non-verbale gedrag voor de kwaliteit van hun relatie en daarmee voor de kwaliteit van zorg. Om te beginnen wilden we weten hoe we oogcontact op een betekenisvolle manier konden meten. De term oogcontact wordt in onderzoeken als synoniem gebruikt voor ‘iemand aankijken’. Aankijken kan goed worden gemeten met behulp van eye-tracking en worden geanalyseerd met behulp van computer algoritmes. Vervolgens hebben we vastgesteld hoe vaak en hoe lang artsen hun patiënten aankeken tijdens ziekenhuisconsulten en of de duur van het aankijkgedrag invloed had op het vertrouwen van de patiënt in diens arts. Uit dat onderzoek bleek onverwacht dat naarmate patiënten meer door hun arts werden aangekeken, zij hun arts minder vertrouwden. Daarna hebben we twee mechanismes bestudeerd die de relatie tussen aankijkgedrag en vertrouwen mogelijk konden verklaren. Ten eerste hebben we gekeken naar wat er gebeurt in het gesprek wanneer de arts van de patiënt wegkijkt. We vonden dat er verschillende functies, methoden en gevolgen van aankijken en wegkijken zijn. Ten tweede hebben we onderzocht of toediening van oxytocine, een hormoon en neurotransmitter in de hersenen, oogcontact en vertrouwen in de arts kan beïnvloeden. Uit dit onderzoek bleek dat oxytocine toediening geen effect had op aankijken of vertrouwen. Samenvattend geeft dit proefschrift meer inzicht in het meten van aankijkgedrag, het belang ervan voor de relatie tussen arts en patiënt en mogelijk verklarende mechanismes.