Sommige verhalen mogen er niet zijn: kritische theorie, historici en Klemperer

In de nog immer uitdijende kring van wetenschappers die zich met de Holocaust bezighouden, zijn de onderzoekers van de postmoderne school steeds duidelijker aanwezig. Dit artikel bekijkt het werk van een aantal postmoderne critici van het Holocaustonderzoek, die zich ook buiten de eigen kring laten horen. Wat is hun kritiek op de geschiedschrijving van de Holocaust, en hoe willen zij die vormgeven? De grote emoties die in publieke debatten tot uitdrukking komen, laten de geschiedschrijving niet onberoerd. De postmoderne stroming wil in de geschiedschrijving de gevoelens van slachtoffers en nabestaanden laten weerklinken, maar ook het maatschappelijke trauma dat de Holocaust volgens hen is. Het recent voltooide overzichtswerk van Saul Friedländer is een poging daartoe. Dit op zich nobel streven van de postmodernen stoot echter op dezelfde
problemen als de traditionele geschiedschrijving. De conclusie is dat de Holocaust niet alleen bij het grote publiek, maar ook bij wetenschappers sterk de neiging oproept om zich er in zwart-wit termen over uit te laten. De postmoderne kritiek op vastgeroeste denkpatronen en sjablonen is op zichzelf volledig terecht. Maar ook de postmodernen, die zich vanuit hun theoretische achtergrond verzetten tegen zwart-wit denken, ontkomen er niet aan. Men wil de Holocaust zo graag een specifieke betekenis geven, dat verhalen die niet in die mal passen, er niet meer mogen zijn.