Omdat het kan

Deze zomer liet de nieuwe VNO-chef De Boer van zich horen: werknemers moeten zelf hun loonbelasting gaan afdragen. Eindelijk een werkgeversvoorzitter die daadwerkelijk voor zijn achterban opkomt en in de discussie over de werkgeverslasten een piketpaal durft te slaan. Dit soort belangrijke existentiële kwesties roepen om reflectie en terugkijken. En dat met een belangrijk moment voor de deur: wat in dat kader voor velen een nieuwtje zal zijn is dat de loonbelasting op 1 januari 2015 haar 80-jarig bestaan in ons koninkrijk viert.
Nederland heeft dankzij de geroemde VOC-mentaliteit een koloniaal verleden. Een onderbelicht aspect daarvan was dat koloniën niet alleen werden gebruikt om grondstoffen te roven, maar het was in deze bezette gebieden ook mogelijk maatregelen te treffen waar in Nederland zelf de tijd nog niet rijp voor was. Zo kenden we in Nederlands-Indië al in 1925 een vennootschapsbelasting. Daar bestond, net als in Nederland, ook een inkomstenbelasting, maar het heffen daarvan ging moeizaam, in het bijzonder bij de lage inkomensgroepen. Op 1 januari 1935 werd er daarom een ‘heffing aan de bron’ ingevoerd en spraken we in het koninkrijk voor het eerst van een loonbelasting.