Toegankelijkheid van het hbo Van complex vraagstuk naar handreiking voor de praktijk

Het waarborgen van de toegankelijkheid van het hbo is een breed gedragen doel in onderwijsbeleid en –praktijk. Er heerst consensus dat studenten een gelijke kans moeten krijgen om een onderwijsloopbaan te volgen die past bij hun capaciteiten. In de praktijk blijkt het echter lastig om consequent gevolg te geven aan dit uitgangspunt. Want wanneer is er sprake van een gelijke kans, en waaraan lezen we die af? Betekent een gebrek aan studiesucces onder bepaalde studenten dat het hbo voor hen onvoldoende toegankelijk is? Wat of wie bepaalt welke schoolloopbaan passend is? Wanneer is het legitiem om bepaalde drempels op te werpen bij de start of later in de opleiding, en wanneer vormen zulke drempels een onterechte inperking van de toegankelijkheid van het hbo voor bepaalde studentgroepen?

In deze studie wordt het vraagstuk van de toegankelijkheid van het hbo stapsgewijs theoretisch en empirisch uitgediept. Allereerst worden het begrip toegankelijkheid en gerelateerde begrippen als kansengelijkheid ontleed. Er wordt een model voorgesteld dat het mogelijk maakt het complexe vraagstuk van toegankelijkheid te ontleden. Vervolgens worden met behulp van dit model de obstakels in kaart gebracht die de toegankelijkheid van het hbo voor bepaalde groepen studenten lijken te belemmeren. Tot slot wordt aan de hand van een beslismodel inzichtelijk gemaakt welke afwegingen nuttig of noodzakelijk zijn bij het wegnemen, handhaven of compenseren van de obstakels die de toegankelijkheid van het hbo versterken of beperken.

Deze studie is uitgevoerd door het Lectoraat Beroepsonderwijs van de Hogeschool van Amsterdam in het kader van het NROonderzoeksprogramma Overzichtsstudies Hoger Onderwijs 2018. Deze publicatie is te downloaden via www.hva.nl/lectoraatberoepsonderwijs.

Op basis van deze rapportage zal een toegankelijk opgemaakte versie van het beslismodel worden gerealiseerd. Dit model zal eveneens online beschikbaar worden gesteld.