Casus Imperii Enige aspecten van de ondergang der Dubbelmonarchie 1867-1918

Het was haar ontoereikende reactie op de gevolgen van de modernisering: de industrialisatie en de urbanisatie die de Oostenrijks-Hongaarse Dubbelmonarchie fataal werd. Die gevolgen erodeerden haar toch al geringe, op traditionele, veelal dynastieke mythen, ideeën en waarden gebaseerde cohesie, terwijl een noodzakelijke nieuwe, op moderne ideeën gebaseerde binding tussen haar volkeren onderling en tussen die volkeren en de staat bijna volledig ontbrak. Elders in Europa vormden nationalisme, staatspatriottisme of socialisme tezamen met een democratische ontwikkeling, nieuwe bindmiddelen die bevolking en staat met elkaar verbonden. In de Monarchie werd staatspatriottisme nooit ontwikkeld, evenmin als staatsburgerschap. Dat manco in combinatie met een groeiend particularistisch, etnisch nationalisme, dat de multi-etnische bevolking juist verdeelde in plaats van cohesie te creëren, resulteerde in de onmogelijkheid om tot structurele oplossingen te komen voor de problemen van de Monarchie. Voeg daaraan toe een haperende democratie met partijen die uitsluitend de belangen van de eigen etnie behartigden, een dynastie die meende zelf de rason d`état te zijn en een semi-feodale aristocratie die ervan overtuigd was dat haar belang gelijk was aan het staatsbelang. Al deze factoren samen resulteerden in een haast procesmatige ontwikkeling die – indien niet onderbroken – uiteindelijk wel moest leiden tot desintegratie. Het was de Wereldoorlog die de genadeklap uitdeelde.