'Darwin hat den Geist vergessen!' Nietzsches worsteling met de evolutietheorie

Hoewel met de ontdekking van het DNA in 1953 pas een van de belangrijkste
mechanismes van de evolutie werd opgehelderd, was ook voordien de evolutietheorie een belangrijke en en veelbesproken theorie. Sterker nog: lang voor het verschijnen van Darwins invloedrijke On the Origin of Species in 1859, was de evolutietheorie al onderwerp van verhitte debatten. In die debatten ging het om onderwerpen als vooruitgang in de natuur, de strijd om het voortbestaan en de wijze waarop selectie in de natuur plaatsvindt.
Deze onderwerpen wakkerden ook Nietzsches interesse in de evolutietheorie aan.
Daarbij koesterde hij echter een sterke argwaan tegen deze theorie. Dit had te maken met het vooruitgangsgeloof en de onderschatting van de bijdrage van de menselijke geest aan de evolutie, zoals hij die in de evolutietheorie ontwaarde. Nietzsche was zeer betrokken bij de discussie omtrent de mechanismes van de evolutie. In deze discussie speelde Nietzsches vriend en ‘Darwinist’ Paul Rée ook een belangrijke rol. Nietzsche en Rée verschilden echter nogal van mening over de rol die de menselijke geest speelde in de evolutie. Waar Rée de menselijke geest zag als een instrument dat bijdroeg aan de morele vooruitgang van de menselijke soort, zag Nietzsche deze juist als een middel dat de vooruitgang van de menselijke soort tegenwerkt.