Helpt democratie Afrika? Een onderzoek naar meerpartijendemocratie, politiek arrangement en economische ontwikkeling in Afrika

In het onderzoek staat de vraag centraal of de (her)invoering van een meerpartijendemocratie en bijbehorende verkiezingen vanaf begin jaren negentig in een aantal Afrikaanse landen hebben bijgedragen aan een politieke constellatie die bevorderlijk genoemd kan worden voor economische ontwikkeling. Hoewel een meerpartijensysteem en -verkiezingen natuurlijk niet identiek zijn aan ‘goed bestuur’ (of democratie), vormen ze wel een wezenlijk element hiervan. Niet voor niets worden verkiezingen - zeker door het Westen- als de hoogmis van de democratie beschouwd. Verkiezingen worden gezien als een onmisbare schakel in het democratiseringsproces. Samuel Huntington formuleert deze opvatting kernachtig in zijn The Third Wave: Democratization in the late twentieth century: ‘Elections, open, free and fair, are the essence of democracy, the inescapable sine qua non’. Het bevorderen van vrije en eerlijke verkiezingen vormt dan ook een vast onderdeel van het ‘goed bestuur’ repertoire van de traditionele donorgemeenschap.
Om deze vraag te kunnen beantwoorden, onderzoek ik vooral de reactie van de politieke elites in ontwikkelingslanden op de uitdagingen, die een meer pluriform politiek bestel aan hen stelde. In dit onderzoek wordt - om de met de directeur van het Africa Power and Politics Program van het Overseas Development Institute, David Booth, te spreken - een poging gewaagd: ‘… to open the black box of elite decision-making and examine what is inside’. Daartoe neem ik met name de gevolgen van de presidentsverkiezingen sinds de herinvoering van een meerpartijensysteem in een aantal Afrikaanse landen onder de loep.