Het Europese recht als hoeder van de onafhankelijkheid van nationale toezichthouders

In diverse Europese richtlijnen op het gebied van gereguleerde sectoren zijn waarborgen opgenomen die de onafhankelijkheid van nationale toezichthouders dienen te garanderen. Hoewel de autonomie van de lidstaten bij de vormgeving van toezichthouders in het Europese recht het uitgangspunt vormt, zijn op dit beginsel in de laatste twee decennia de nodige uitzonderingen gemaakt. De nationale autonomie is inmiddels geen vanzelfsprekendheid meer. Dit heeft tot gevolg dat de mogelijkheden voor de nationale wetgever, de politiek en de beleidsmakers om invloed uit te oefenen via wetgeving, regels, besluiten of aanwijzingen op nationale toezichthouders aanzienlijk zijn beperkt. De onafhankelijkheid van deze nationale toezichthouders staat voorop en dient ertoe bij te dragen dat de Europese regels op een consistente en voorspelbare wijze, los van politieke agenda’s en individuele belangen, worden uitgevoerd en concurrentie op de betrokken markten op transparante wijze tot stand komt.
In dit artikel zal aan de hand van enkele casusposities uit de Nederlandse, Duitse en Franse praktijk worden geïllustreerd wat het belang van deze Europese onafhankelijkheidswaarborgen is.