De rol van de raad van commissarissen ten tijde van nood

De coronapandemie en de maatregelen die overheden nemen om haar te beheersen veroorzaken een ongekende economische crisis. Zorg om de mensen in de organisatie en het waarborgen van de continuïteit vormen de hoogste prioriteit. Daarbij moeten bestuur en commissarissen twee, met elkaar samenhangende afwegingen maken. Hoeveel opgebouwde reserves die investeringen en versterking in de toekomst mogelijk maken worden ingezet om de crisis in het hier en nu op te vangen en de organisatie zoveel mogelijk intact te houden? En in hoeverre richt men zich maximaal op de eigen continuïteit of maakt men ook ruimte om belangen van werknemers bij behoud van hun werk en van partners in de keten te dienen? De norm van het vennootschappelijk belang geeft weinig richting bij deze afwegingen. Het komt aan op het persoonlijke en gezamenlijke (morele) kompas van bestuurders en commissarissen. Het toezicht van de commissarissen moet dichtbij en intensief zijn in deze fase van crisis waarin veranderingen en beslissingen onmiddellijke en ingrijpende gevolgen hebben. Zo ontstaat een vorm van co-leiderschap van bestuurders en commissarissen. Commissarissen moeten kritisch aannames en afwegingen van bestuurders toetsen en zorgen dat deze en daarmee de onderliggende dilemma’s expliciet worden. De crisis en heftige gevolgen voor mensen en organisaties veroorzaken ook een emotionele noodsituatie. Commissarissen hebben een belangrijke taak tot containment: een psychologisch veilige omgeving bieden waarin emoties van angst, zorgen, boosheid en verdriet hun plek kunnen vinden. Emotionele steun en beheersing voor bestuurders maar ook voor zichzelf is een randvoorwaarde voor doordachte besluitvorming en actie die nodig zijn om de organisatie en haar mensen zo goed en gezond mogelijk door de crisis te leiden.