HvJ EU (rolnummer C-169/14: Sánchez Morcillo en Abril García tegen Banco Bilbao)

Klagers zijn als huiseigenaren verwikkeld in een uitwinningsprocedure tegen de bank. De zaak betreft een van de vele Spaanse gevallen waarin gezinnen als gevolg van de economische crisis het risico lopen de eigen woning te verliezen omdat zij de maandelijkse hypotheeklasten niet meer kunnen dragen. Veel hypotheekcontracten maken het mogelijk dat de bank in dergelijke gevallen het gehele hypotheekbedrag in een keer vordert en bij het achterwege blijven van betaling via een uitwinningsprocedure de eigendom van het huis verwerft en het gezin uit de woning zet. In de Aziz-zaak uit 2013 bepaalde het HvJ EU dat het Spaanse civiele procesrecht in strijd kwam met Europees consumentenrecht, aangezien het niet de mogelijkheid bood een uitwinningsprocedure te stuiten in afwachting van een oordeel, in een parallelle procedure, over de redelijkheid van dergelijke algemene voorwaarden in het licht van Richtlijn 93/13/EEG. Het Spaanse recht bood geen effectieve consumentenbescherming en doorkruiste daarmee de doelstelling van de Richtlijn. In het onderhavige geval komt een vervolgprobleem aan de orde: weliswaar is het Spaanse procesrecht herzien na Aziz, in die zin dat een uitwinningsprocedure kan worden gestuit of beëindigd indien oneerlijke bedingen worden gevonden, maar de bescherming van consumenten voldoet naar het oordeel van het Hof nog steeds niet aan het effectiviteitsbeginsel, gelezen in combinatie met art. 47 van het Handvest (effectieve rechtsbescherming door de rechter). Het Spaanse civiele procesrecht geeft de rechter een bevoegdheid tot ambtshalve toetsing van algemene voorwaarden in uitwinningsprocedures, maar dit brengt geen verplichting mee en een eventuele toetsing is aan korte en strikte termijnen gebonden. Het risico bestaat dus nog steeds dat het huis al verkocht is voordat een oordeel wordt gegeven over de algemene contractsvoorwaarden. Waar de bank tegen stuiting van de procedure direct in beroep kan, heeft de consument bovendien geen mogelijkheid om direct beroep aan te tekenen tegen afwijzing van zijn of haar verzet tegen de uitwinning. Dit is in strijd met het beginsel van equality of arms.