WHOA voor iedereen, verdeel de bankenbonus

Het voorstel voor de WHOA ligt bij de Tweede Kamer en maakt financiële reorganisatie via een dwangakkoord buiten faillissement mogelijk. Het huidige voorstel heeft geen aandacht voor het gevaar dat de gesecureerde schuldeisers vrijwel alle reorganisatiewaarde naar zich toe trekken. Dit artikel betoogt en onderbouwt dat aanvullende bescherming van de overige schuldeisers noodzakelijk is. Zekerheidsgerechtigden nemen ook zonder de WHOA reeds een te sterke positie in, de recovery rate voor deze crediteuren is, ook in internationaal perspectief, uitzonderlijk hoog. Dat kan voor een ongezonde dynamiek tussen schuldeiser en schuldenaar zorgen. In de literatuur is de mening dat zekerheidsrechten onder Nederlands recht zijn doorgeschoten inmiddels breed gedeeld, maar wetgever en rechtspraak hebben vooralsnog het tij niet gekeerd. De WHOA dreigt de balans verder te verstoren. Met een blik op de ervaring in de VS met de Chapter 11 procedure is te voorspellen dat gesecureerde schuldeisers de regie zullen nemen in reorganisaties en de reorganisatiewaarde geheel of vrijwel geheel naar zich toe zullen proberen te trekken. Weliswaar staan deze schuldeisers hoog in rang, maar dat geeft hen geen bijzondere aanspraak op het reorganisatiesurplus, dat immers bewerkstelligd wordt door alle betrokken partijen. Duidelijk opgenomen dient dan ook te worden dat de gesecureerde schuldeisers enkel voorrang op de andere schuldeisers hebben tot de liquidatiewaarde bij afzonderlijke liquidatie van de activa waarop ze zekerheden hebben. Dit zouden ze ook krijgen bij zelfstandige uitoefening van hun rechten. De meerwaarde die deze activa hebben en behouden door reorganisatie via de WHOA, komt aan de ongesecureerde schuldeisers toe. Voorts kan, als extra waarborg en naar Oostenrijks voorbeeld, opgenomen worden dat concurrente crediteuren altijd een minimumpercentage ontvangen. Tevens zou een optierecht of pandrecht verleend kunnen worden aan de door de WHOA onteigende schuldeisers.