Levensbeschouwing en onderwijs: nieuwe ontwikkelingen en consequenties voor docenten godsdienst/levensbeschouwing

Jongeren veranderen, de samenleving is in beweging, levensbeschouwingen zijn in ontwikkeling en het onderwijs oriënteert zich op zijn pedagogische taak. Hoe kunnen docenten godsdienst/levensbeschouwing hun vak uitoefenen in deze dynamische omgeving? In het kader van een exploratieve studie naar de pedagogisch-didactische positie van docenten godsdienst/levensbeschouwing in het voortgezet onderwijs in Nederland, hebben we literatuur bestudeerd en interviews gehouden met docenten en deskundigen (Veugelers, 2008). Er is een conceptueel kader ontwikkeld waarmee een schets wordt gegeven van de mogelijkheden voor docenten godsdienst/levensbeschouwing om pedagogisch te handelen in de veranderende contexten van levensbeschouwingen, samenleving, onderwijs en jongeren zelf.
Het werken met de ontwikkelde modellen versterkt contrasten en maakt verschillende perspectieven en mogelijkheden duidelijk. De interviews laten zien dat de ontwikkeling van het vak levensbeschouwing zich op veel scholen voor voortgezet onderwijs bevindt tussen modellen drie en vier: tussen ‘persoonlijke levensbeschouwelijke ontwikkeling binnen levensbeschouwelijke traditie' en ‘levensbeschouwelijke ontwikkeling binnen democratisch kader'. De onderscheidende factor is hoe sterk gehecht wordt aan de eigen levensbeschouwelijke traditie van de school en de docenten. Het ondersteunen van de persoonlijke levensbeschouwelijke ontwikkeling kan variëren van het werken vanuit de eigen levensbeschouwing van de school tot aan het ondersteunen van de positionering van elke leerling binnen het brede spectrum van levensbeschouwelijke tradities.