Optical coherence tomography: beware of optical illusions

De retina, het netvlies, is een van meest intrigerende onderdelen van het oog. In tegenstelling tot menig ander medisch specialist heeft de oogarts de mogelijkheid in het orgaan van zijn of haar specialisme te kijken. Met behulp van een oftalmoscoop kan het netvlies non-invasief bestudeerd worden, dit onderzoek heet funduscopie. Het is inmiddels meer dan 150 jaar geleden dat Hermann von Helmholtz deze revolutionaire techniek uitvond. Een meer recente revolutionaire beeldvormende techniek van het netvlies is optical coherence tomography (OCT). Analoog aan beeldvorming gebaseerd op ultrageluid (echo), kan men met OCT een doorsnede van het netvlies afbeelden met behulp van laag coherent licht.
Oogklachten berusten soms op een optische illusie. Een optische illusie is een visuele waarneming die verschilt van de objectieve realiteit. Cognitieve illusies (bijv. hallucinaties) kan men onderscheiden van fysiologische illusies (bijv. de pijlen op de kaft van dit proefschrift lijken van ongelijke lengte, maar zijn in werkelijkheid even lang). Oogaandoeningen in de macula veroorzaken bijvoorbeeld vaak onderbroken of scheve lijnen, beeldverkleining en/of uitval van stukken van het beeld. Wanneer een patiënt zich met dergelijke klachten presenteert bij zijn of haar oogarts zal de oogarts in kwestie hoogstwaarschijnlijk een OCT van het netvlies maken.
Echter, bij het maken en interpreteren van een OCT scan moet men bedacht zijn op optische illusies. Dit proefschrift beschrijft zowel factoren die van invloed zijn op de kwaliteit van de OCT scan zelf als de interpretatie ervan.