Through the looking glass: Risk factors, radiological hallmarks and cognitive function in cerebral small vessel disease

‘Cerebral small vessel disease’ (CSVD) is een ziekte van de kleine bloedvaatjes in de hersenen. In onderzoek wordt vaak gebruik gemaakt van MRI markers: witte stofafwijkingen en lacunaire infarcten. Beide markers komen vaak voor in de normale bevolking. Dit proefschrift onderzoekt 1) mogelijk andere behandelbare risicofactoren naast hypertensie, 2) de klinische relevantie van deze radiologische markers, en 3) de etiologische verschillen tussen deze markers.
Er werd gevonden dat verhoogd homocysteïne geassocieerd is met aanwezigheid en toename van beide witte stofafwijkingen en lacunaire infarcten, maar ook met toename van hersenatrofie en cognitieve tekorten. Daarnaast bleek dat homocysteïne een effect heeft op de ontwikkeling van een systemische kleine-vaatjes-ziekte, waarvan cerebral small vessel disease een onderdeel is.
Daarnaast geven witte stofafwijkingen en lacunaire infarcten een hoger risico op beroertes en overlijden. Bovendien hangen witte stofafwijkingen, in tegenstelling tot de huidige inzichten, samen met cognitieve functiestoornissen en verslechtering daarvan in álle onderzochte cognitieve domeinen. Ook werd aangetoond dat witte stofafwijkingen en lacunaire infarcten - en voornamelijk toenamen - geassocieerd zijn met toename van hersenatrofie.
Met 7T MRI werd de perivasculaire distributie van witte stofafwijkingen gedemonstreerd. De aard van het bloedvaatje verschilt afhankelijk van de anatomische locatie. Ook bleken risicofactorenprofielen voor het ontwikkelen van lacunaire infarcten in diepe witte stof en basale kernen te verschillen.
Concluderend kan gezegd worden dat 1) homocysteïne betrokken is bij de ontwikkeling van CSVD en een mogelijk veelbelovend therapeutisch doelwit is, 2) radiologische markers van CSVD wel degelijk klinisch relevant zijn en 3) dat radiologische markers waarschijnlijk etiologisch van elkaar verschillen.