Aarden in het verleden Over het belang van Nederlandse geschiedenis in de klimaatcrisis

Juist in de klimaatcrisis is geschiedschrijving essentieel, want een historisch perspectief kan veranderingen bij uitstek helpen vatten. Maar de geschiedschrijving is net als het maatschappelijk debat vastgelopen in twee verhalen: aan de ene kant een optimistisch verhaal van economische en technologische vooruitgang, aan de andere kant een pessimistische visie van sociaal en ecologisch verval. Beide perspectieven schieten tekort om de huidige uitdagingen aan te pakken.
Door ons opnieuw te aarden in het verleden krijgen we zicht op een uitweg uit deze impasse. Nederland biedt een uniek vertrekpunt om een nieuw perspectief te ontwikkelen op de relatie tussen mens en milieu en de manier waarop mensen zich met de wereld ver weg en dichtbij hebben verbonden. In onze geschiedenis van polders, dijken, landbouw en scheepvaart zijn mens en natuur niet te scheiden. Turf, windkracht, kolen, olie en gas waren essentieel. Bovendien is Nederlandse geschiedenis vervlochten met alle delen van de wereld, bovenal in de koloniale geschiedenis. Daarom kunnen we niet om de vraag naar postkoloniale rechtvaardigheid heen.
De klimaatcrisis raakt de hele wereld, maar iedere plaats anders. We hoeven daarom niet te wachten op internationale doorbraken, maar kunnen dichtbij huis beginnen. De geschiedenis van duurzaamheid in Nederland laat zien welke keuzes mensen maakten in de omgang met mens en milieu. Deze geschiedenis legt de wortels van huidige problemen bloot en onderstreept dat veranderingen steeds bij enkele mensen op een specifieke plek begonnen. Aarden in het verleden helpt om de klimaatcrisis beter te begrijpen, oplossingen kritisch te wegen en onze eigen verantwoordelijkheid onder ogen te zien.