Leeshulp 4-6: groepsgewijze leeshulp aan zwakke lezers: rapportage voor de onderwijspraktijk

Tussen 2009 en 2011 zijn op scholen in Almere en Lelystad twee experimenten uitgevoerd. Ze hadden tot doel om vast te stellen of de methodiek begeleid hardop lezen een effectieve remediërende aanpak is voor zwakke technische lezers in de leerjaren 4 tot en met 6. Begeleid hardop lezen houdt in dat een leerling een tekst hardop voorleest, waarbij een ervaren lezer (bijvoorbeeld een onderwijsassistent) stimuleert, controleert en corrigeert. In het eerste experiment is de methodiek één-op-één aangeboden, in het tweede experiment in groepjes van drie leerlingen tegelijk. In deze rapportage doen we verslag gedaan van het tweede experiment. Tevens worden de uitkomsten van de beide experimenten met elkaar vergeleken.
Aan het tweede experiment hebben 143 leerlingen meegedaan, afkomstig uit de leerjaren 4 tot en met 6 van acht basisscholen in Almere of Lelystad. Hun gemiddelde leerrendement op de toets Technisch Lezen 345678 bedroeg bij de start van het onderzoek 48 procent (variërend tussen 14 en 67 procent). De leerlingen werden via toeval verdeeld over twee condities, de controleconditie (waarin geen leeshulp is geboden) en de leeshulpconditie. In deze laatste conditie is leeshulp geboden in 48 leeshulpsessies van 30 minuten, vier sessies per week, steeds aan drie leerlingen tegelijk. Op vaste momenten werden toetsen afgenomen om de vorderingen van de leerlingen te volgen. De uitkomsten laten positieve effecten zien op toetsen voor technisch lezen (Grafementoets, Technisch Lezen 345678, DMT en AVI) en op de Vragenlijst Leesplezier. Effecten op begrijpend lezen en op woordenschat konden niet worden aangetoond.
Een vergelijking tussen beide experimenten leert dat de uitkomsten sterk op elkaar lijken. Ook in het eerste experiment vonden we positieve effecten op toetsen voor technisch lezen en op de leeshouding, maar niet op toetsen voor begrijpend lezen en woordenschat. De positieve effecten zijn in beide experimenten van gelijke grootte. De eindconclusie is dat groepsgewijs aangeboden leeshulp - in groepjes van drie leerlingen tegelijk - even effectief is als individueel aangeboden leeshulp.