Vertical relations in cartel theory: managerial incentives, buyer groups & antitrust damages

Een kartel is een illegale overeenkomst tussen ondernemingen die erop gericht is de onderlinge concurrentie te verminderen. Kartellisten doen dit meestal door prijsafspraken te maken, markten te verdelen of af te spreken wie een aanbesteding wint. Martijn Han onderzocht in hoeverre managers door de hiërarchische (verticale) relatie met hun superieuren worden beïnvloed aan een kartel deel te nemen. Hij gebruikte daartoe speltheorie, een economische modelleermethode die inzichten verschaft over bepaalde aspecten van menselijk gedrag. In het bijzonder bestudeerde Han de economische prikkels van compliance-programma’s. Dit zijn interne maatregelen binnen een onderneming om managers te controleren op illegale activiteiten. Han stelt dat een aantal aanpassingen van het Nederlandse en Europese mededingingsbeleid effectief kunnen zijn om kartels tegen te gaan. Wanneer managers persoonlijk zouden worden vervolgd voor overtredingen van de mededingingswet, terwijl zij alleen worden vrijgesteld van boetes of gevangenisstraffen wanneer zij het kartel zelf melden bij de autoriteit, kan de implementatie van een compliance-programma resulteren in een wederzijdse prikkel voor zowel managers als hun superieuren om het kartel aan te geven. Dit wordt het vertical race to the courthouse-effect genoemd. Het proefschrift van Martijn Han is beschikbaar op www.carteltheory.com.