Eerste hulp bij tweede taal: experimentele studies naar woordenschatdidactiek voor jonge tweede-taalverwervers

Schoolsucces hangt voor een groot deel samen met taalvaardigheid. Kinderen met een goede Nederlandse taalvaardigheid hebben meer kans hun schoolcarrière zonder problemen te doorlopen dan kinderen met een beperkte beheersing van het Nederlands. De omvang van de woordenschat speelt daarbij een belangrijke rol. Een grote woordenschat stelt kinderen in staat meer te profiteren van het onderwijs en ook snel weer nieuwe woorden te leren. Voor het voorkomen van een leerachterstand is vergroting van de woordenschat dus van groot belang. Anderstalige kinderen zouden daarom al in een vroeg stadium adequate hulp moeten krijgen om hun Nederlandse woordenschat op hetzelfde peil te brengen als dat van hun van huis uit Nederlandstalige leeftijdgenoten.
Het is echter nog niet duidelijk op welke manier de woordenschat van jonge tweede-taalverwervers vergroot kan worden en vooral hoe het tempo van de verwerving verhoogd kan worden. In het kader van een promotieonderzoek aan de Universiteit van Amsterdam zijn in de jaren 2006-2011 drie onderwijsexperimenten uitgevoerd om te onderzoeken welke factoren de Nederlandse woordenschatgroei bij jonge kinderen kunnen bevorderen. In het eerste experiment werd onderzocht hoe vaak woorden in het taalaanbod moeten voorkomen en is gekeken naar de manier van aanbieden van woorden. In het tweede experiment werd het leren van woorden binnen een handelingssituatie vergeleken met het voorlezen van een verhaal. Het derde experiment was gericht op de mogelijke invloed van het toetsformat op de scores van de kinderen.
Uit deze experimenten komt naar voren dat het voor jonge tweede-taalleerders van belang is nieuwe woorden zeer vaak te herhalen en deze woorden ook als losse woorden te laten horen. Voor de stimulering van de woordenschatgroei bleek het aanbieden van woorden via een voorleesverhaal even effectief als het aanbieden via handelingen. Het belang van herhaling door gebruik te maken van de computer wordt in dit onderzoek bevestigd.