Moet een ‘goede’ advocaat ‘foute’ zaken weigeren? Drie poortwachtersrollen van de advocaat

Mag een advocaat de toegang tot het recht beperken? Over die vraag bestaat volop discussie, getuige de advocatuurlijke boycot van Russische cliënten, gevolgd door de weigering van de Haagse deken om een advocaat aan te wijzen. Deze discussie raakt het hart van de rechtsstatelijke rol van de advocaat: zorg dragen voor toegang tot recht.
Maar in hoeverre moet een advocaat onderzoeken of een zaak niet (indirect) bijdraagt aan illegale activiteiten, of strijdig is met soft law inzake mensenrechten? En in hoeverre moet een advocaat rekening houden met verwachtingen over moreel wenselijk handelen? In dit artikel verken ik drie typen poortwachterschap: (1) mitigeren wat de cliënt wil, (2) het tegengaan van (facilitering van) illegale activiteiten en (3) het tegengaan van (facilitering van) onwenselijke activiteiten.