Participatie en kenniscoalities in een crisisperiode: De casus ASML

In zijn standaardwerk over Shell schetste de vroegere topman Arie de Geus, op basis van onderzoeksgegevens over 500 bedrijven, organisatieleren als het vermogen om met veranderingen in turbulente situaties te kunnen omgaan (De Geus 1999).
Bij de lerende organisatie staat het genereren en toepassen van kennis en groei van medewerkers centraal, met daarbij een herwaardering voor de sturing en ontwikkeling van bedrijfsprocessen. Als we aansluiten bij de discussie over organisaties in verandering (Jacobs & Snijders, 2008) staat steeds de vraag voor hoe kenniscreatie plaatsvindt en organisaties zich vervolgens aanpassen aan hun omgeving. Als concretisering van de lerende organisatie wordt in onderstaande de casus ASML beschreven. Daaruit blijkt dat kenniscreatie, met name door het omzetten van individuele kennis in collectieve kennis, van grote betekenis kan zijn in een turbulente periode van werktijdverkorting. Met name de rol van werknemersparticipatie en Human Resource Management (HRM) komen aan de orde. We bespreken eerst enkele conceptuele begrippen, gevolgd door de casus van ASML, gevolgd een beschouwing van effecten binnen het bedrijf, gevolgd door een korte reflectie.