Regeren over het graf: natrekking van graftekens wordt opgeschort

Onlangs heeft de Tweede kamer ingestemd met een wijziging van de Wet op de lijkbezorging die een einde moet maken aan de ongewenste situatie dat door nabestaanden geplaatste graftekens door natrekking eigendom worden van de eigenaar van de grond (de begraafplaatshouder). In 2002 werd door de HR in het Begraafplaats St. Barbara-arrest op de voet van het Portacabincriterium beslist dat graftekens door natrekking toebehoren aan de begraafplaatshouder en niet aan de nabestaanden.
In de voorgestelde nieuwe wetgeving is geen sprake van een doorbreking van de natrekkingsregel, maar van een opschorting van de werking ervan, zolang de begraafplaatshouder niet tot ruiming mag overgaan. Bij algemene graven is dat na 10 jaren en bij particuliere graven na 20 jaren, tenzij het recht is verlengd. Dus als de ruimingsbevoegdheid intreedt, wordt de begraafplaatshouder alsnog eigenaar.
Salomons heeft kritische opmerkingen over het wetsvoorstel. Zo signaleert hij het gemis van een overgangsrechtelijke regel, waardoor volgens hem de nieuwe regel niet zal werken voor reeds geplaatste graftekens.
Ten slotte merkt de auteur op dat het onderhavige wetsvoorstel eens te meer de nadelen aangeeft van het Portacabincriterium dat de verkeersopvattingen niet als zelfstandige maatstaf mogen fungeren bij het antwoord op de vraag of een zaak roerend of onroerend is. Daardoor is er geen mogelijkheid om te stellen dat conform verkeersopvattingen graftekens roerend en als zelfstandige zaak blijven bestaan na plaatsing.