De wetten van televisie en de emancipatie van de private emotie

Sinds de introductie in 1951 is de invloed van televisie in Nederland steeds groter geworden. De ‘wetten van televisie’ – de specifieke manieren waarop televisie de werkelijkheid toont – zijn steeds krachtiger geworden. Een van de belangrijkste wetten is dat private emoties altijd een goed tv-verhaal vertellen. Zowel in journalistieke als in entertainmentprogramma’s hebben de emoties van burgers daarom een steeds grotere rol gekregen, en hebben zij betekenis gekregen in de publieke sfeer. Dat is positieve emancipatie. Het tonen van emoties van burgers zorgt ervoor dat mensen en groepen gehoord en erkend worden en het maakt burgers zichtbaar en mondiger, maar programmamakers moeten het respectvol doen en zorgen voor voldoende, waarheidsgetrouwe context. De emancipatie van private emotie vergroot de noodzaak publieke waarden hoog te houden.
Het politiek-maatschappelijke debat wordt in grote mate bepaald door de wetten van televisie. Autoriteiten slagen er vaak niet in om aandacht te vestigen op de rationale inhoud en langetermijnoplossingen. Soms botsen de wetten ook met journalistieke normen. Want met de opkomst van de private emotie is het slachtofferschap een grote rol gaan spelen. Doordat tv-programma’s inzoomen op individuele slachtoffers worden persoonlijke emoties veelal kritiekloos uitvergroot. Het is moeilijk om journalistiek-kritische vragen te stellen aan slachtoffers, omdat er groot verlangen is om alleen empathisch te zijn en kritiekloos menselijke problemen te erkennen. Blijft dat achterwege dan leidt dat tot steeds meer bedreigingen en intimidatie van journalisten. Met name de journalistiek in de publieke omroep is daarom nodig om de private emotie maatschappelijk relevant te houden.