Koopprijsontwikkeling en de fiscale behandeling van het eigen huis

Veranderingen in de fiscale behandeling van het eigen-woningbezit zijn in Nederland beperkt gebleven: een beperking van de hypotheekrenteaftrek tot maximaal 30 jaar en alleen voor het hoofdverblijf. De tariefsverlagingen van de belastingherzieningen uit 1988 en 2001 leidden weliswaar tot een relatieve verzwaring van de hypotheeklasten voor de eigenaar-bewoners (een groter deel van de rente moest de eigenaar-bewoner zelf betalen), maar per saldo gingen nagenoeg alle belastingbetalers en ook de eigenaar-bewoners er op vooruit. Een direct effect op de woningmarkt is niet te meten noch te verwachten. In het bestedingsgedrag van eigenaar-bewoners blijkt vooral de vraag belangrijk of een woning al dan niet betaalbaar is of blijft. Om de invloed vast te stellen van een fiscale wijziging op de verkoopprijs van bestaande woningen, zijn in opdracht van het ministerie van Financiën variantenberekeningen gemaakt. In het rapport is daarnaast de relatie tussen de ontwikkeling van de leencapaciteit en de koopprijsontwikkeling vastgesteld. Aan deze relatie ligt de veronderstelling ten grondslag dat wanneer de maximale leencapaciteit toeneemt, dit tot een grotere vraag naar (duurdere) woningen leidt waardoor de woningprijzen zullen stijgen.