Shared decision-making in maternity care Health literate-sensitive support for healthcare professionals and clients

Dit proefschrift beschrijft hoe zorgverleners en cliënten in de geboortezorg kunnen worden ondersteund bij ‘gezondheidsvaardig samen beslissen’. Dit betekent dat samen beslissen wordt afgestemd op vaardigheden van cliënten om informatie te vinden, begrijpen, beoordelen en toe te passen (gezondheidsvaardigheden). Ondersteuningsbehoeften van zorgverleners en cliënten werden in kaart gebracht en samen met hen werd een training en een gesprekstool ontwikkeld en geëvalueerd. Zorgverleners bleken de meeste moeite te ervaren met het beoordelen of een cliënt de verstrekte informatie begrepen heeft. De terugvraagmethode of bestaande beslisondersteuning werden nog zelden toegepast. Cliënten met beperkte gezondheidsvaardigheden hadden problemen in het vinden van betrouwbare informatie, het begrijpen van medische terminologie, het begrijpen van kans-informatie en het vormen van voorkeuren op basis van informatie over voor- en nadelen. Huidige keuzehulpen leken tot op zekere hoogte ondersteuning te bieden bij het begrijpen, beoordelen en toepassen van informatie, maar er is ruimte voor verbetering, met name in de presentatie van informatie. De training en gesprekstool die wij ontwikkelden, hebben potentie om gezondheidsvaardig samen beslissen te ondersteunen in de geboortezorg. Zowel zorgverleners als cliënten waren positief over het gebruik van de gesprekstool. De training had in een gesimuleerde setting positieve effecten op de mate van samen beslissen, zowel zelf gerapporteerd door zorgverleners als door ons geobserveerd. Ook zagen we een effect van de training op het daadwerkelijk gezondheidsvaardig communiceren, zoals het gebruik van eenvoudige taal. De resultaten beschreven in dit proefschrift kunnen worden gebruikt om zorgverleners beter in staat te stellen om gezondheidsvaardig samen beslissen systematisch in de praktijk toe te passen.