A history of our connected future: dystopia, telecommunication technology and space

Utopische en dystopische verhalen kunnen beter worden begrepen als specifieke representaties van ruimte, dan als verhalen die uitsluitend verlangen en angst weergeven.
Thijs Van den Berg onderzocht de relatie tussen dystopische verhalen en telecommunicatietechnologie. Communicatiemiddelen, zoals televisie en internet, dienen vaak als bron voor literatuur en films waarin alles slechter lijkt dan in de werkelijkheid. Televisie diende bijvoorbeeld als model voor het klassiek dystopische verhaal Nineteen Eighty-Four van George Orwell. De dystopische eigenschappen van deze roman zijn voor een groot deel een direct gevolg van de mogelijkheden van het zogenoemde ‘telescreen’, een televisie waar burgers niet alleen naar kijken, maar waarmee ze ook constant door de staat kunnen worden geobserveerd.
De centrale vraag in het onderzoek is waarom telecommunicatiemiddelen zo effectief zijn gebleken bij het oproepen van dystopische scenario’s. Door utopische en dystopische literatuur te zien als ruimtelijke structuren in plaats van verhalen over ‘goede’ en ‘slechte’ samenlevingen, wordt duidelijk welke relatie er bestaat tussen deze narratieve tradities en telecommunicatietechnologieën, en wat deze relatie inhoudt. Door op deze manier naar dystopische verhalen te kijken, blijkt dat het genre en zijn symbolen niet exclusief kunnen worden gelezen als de verwoordingen van angst.
Voor dystopische symbolen als het ‘telescreen’ en Big Brother geldt dat deze ook verwondering over en het verlangen naar ontwikkelingen in telecommunicatie uitdrukken, en niet in de minste plaats het effect weergeven van deze technologieën op ons concept van ruimte.