Waar boeren ploeterden, woonplaatsen verzopen en kogelpotten vertelden Archeologisch onderzoek naar middeleeuwse bewoning in nieuwbouwwijk De Tuinen II in Ursem, gemeente Koggenland

In november 2022 voerde Archeologie West-Friesland een archeologische opgraving uit in nieuwbouwwijk De Tuinen II in Ursem, gemeente Koggenland. Het onderzoek bracht sporen aan het licht van middeleeuwse bewoning en landbouw, met een focus op de periode tussen 1300 en 1335. Centraal stonden de zogenaamde daliekuilen: diepe kuilen die in de Middeleeuwen werden gegraven om kalkrijke klei te winnen, waarmee de voedselarme veengrond werd verbeterd.

Een van de daliekuilen (S21) bevatte een uitzonderlijk rijk vondstcomplex met ruim 1100 aardewerkfragmenten, waaronder kogelpotten, grijs- en roodbakkend aardewerk, en Rijnlands steengoed. De assemblage wijst op huishoudelijk gebruik en voedselbereiding, en biedt inzicht in het consumptiepatroon van de bewoners. Ook dierlijk botmateriaal werd aangetroffen, waaronder resten van rund, varken, schaap/geit, paard, hond, kat en zelfs een wilde zwaan. De vondst van een bewerkt teenkootje en een benen kam wijst op ambachtelijke activiteiten zoals wolbewerking en het kootspel.

De resultaten bevestigen het model van verschuivende bewoningslinten: door inklinking van het veen en toenemende wateroverlast verplaatste bewoning zich van de Leet naar de Zuidergouw en later richting de dijken. De vondsten uit De Tuinen II vormen een waardevolle aanvulling op eerder onderzoek in Ursem en dragen bij aan het bredere beeld van middeleeuwse landgebruik en dorpsvorming in West-Friesland.