Informatiegestuurd modelmatig fiscaal toezicht Een conceptueel raamwerk voor fiscaal risicogericht toezicht op vastgoedtransacties

Een dissertatie over de functies en eisen van het fiscale toezicht en de betekenis van een modelmatige uitwerking van het informatiegestuurde fiscale toezicht. In het proefschrift wordt de betekenis van ‘informatiegestuurd toezicht’ voor het fiscale toezicht uitgewerkt, alsmede de kansen en bedreigingen van de sterk toegenomen hoeveelheid beschikbare data voor dit fiscale toezicht.
Fiscaal toezicht moet doelmatig en doeltreffend worden uitgevoerd. De Staatssecretaris van Financiën wil met het zogenoemde ‘informatiegestuurd toezicht’ de grootste risico’s selecteren. Risicogericht toezicht is echter niet zonder risico’s en bovendien dient toezicht ook dienstbaar zijn aan de kans op regelnaleving (handhaving). Om die redenen is een modelmatige uitwerking van deze vorm van toezicht uitgewerkt en getoetst. Bij de modelmatige uitwerking van het informatiegestuurde toezicht wordt de aanname over de kans op fouten expliciet gemaakt. Deze predictieve theorie leidt tot een onderzoekspopulatie. Om de hypotheses te kunnen toetsen wordt de effectmeting voorafgaand aan de uitvoering van het toezicht ingericht.
In dit onderzoek is een inschatting gemaakt van fiscale risico’s met behulp van agent based modelling, waarbij de rollen, het gedrag, de motieven en de mogelijkheden van de partijen in kaart worden gebracht, om daarmee inzicht te verkrijgen in determinanten van (non)compliant gedrag.
De inschatting van de kans op fiscale fouten en het te verwachten fiscale nadeel is gedaan op basis van het vormen van een micro-theorie hierover. De gevormde theorie wordt expliciet gemaakt en vervolgens wordt deze theorie vertaald naar een ontwerp van onderzoeksgroepen en de bijbehorende informatievoorziening. Van een aselecte steekproef van de gevormde groepen is de feitelijke kans op fiscale fouten bepaald.