Financieel recht en internationale financiële groepen

In dit artikel wordt ingegaan op grensoverschrijdende financiële groepen en de bijzondere aspecten van het toezicht daarop. Centraal staan drie categorieën: (i) groepen met hoofdzakelijk bancaire activiteiten; (ii) verzekeringsgroepen; en (iii) gemengde groepen, zogenoemde financiële conglomeraten. In het artikel wordt besproken hoe het Europese toezicht op deze groepen zich heeft ontwikkeld. Na deze inventarisatie wordt ingegaan op de impact die de financiële crisis heeft gehad op het toezicht op internationale groepen. Gebleken is dat nationale belangen en belangenconflicten binnen Europa, alsmede gebrek aan coördinatie met toezichthouders buiten Europa, in de weg hebben gestaan aan een effectieve aanpak van internationale groepen die in de problemen zijn gekomen. De perikelen rond Icesave, Fortis en Lehman Brothers zijn hier illustraties van. Deze vaststelling is de aanleiding geweest voor nieuwe initiatieven om een effectievere aanpak mogelijk te maken van internationale groepen. Het beheersen van systeemrisico is hierbij een belangrijke factor. Zowel voor de bancaire sector (via de Financial Stability Board en het Bazels Comité) als de verzekeringssector (via de International Association of Insurers Supervisors) geldt dat er internationale initiatieven zijn om systeemrelevantie te kunnen identificeren en bewaken. In Europa zijn daarnaast met name voor de bancaire sector vergaande stappen gezet door middel van het Single Supervisory Mechanism en het Single Resolution Mechanism om het systeemrisico bij grensoverschrijdende bancaire groepen beter te kunnen beheersen. Ondanks deze inspanningen is er nog geen sluitend systeem. De ontwikkelingen in de verzekeringssector op dit punt gaan minder ver (hetgeen overigens gelet op de verschillen in risico’s met het bankbedrijf goed verklaarbaar is). Ook de internationale samenwerking en afstemming, in het bijzonder gelet op de ontwikkeling van de financiële sector in Azië, blijven aandacht vragen.