In de geest van het oude werk De restauratie van het natuurstenen erfgoed in Nederland tussen 1860 en 1980

Restauraties van natuurstenen erfgoed gaan vaak gepaard met het vervangen van een deel van dat erfgoed. In deze dissertatie is onderzocht hoe in Nederland tussen 1860 en 1980 daarbij werd omgegaan met aspecten van het te vervangen natuursteen zoals de soort steen, de vormgeving en de afwerking. Uit het onderzoek bleek dat bij veel restauraties deze aspecten zijn gewijzigd. Bovendien bleek dat niet alleen het gevolg van pragmatische keuzes of een gebrek aan materiaal, maar werd soms zelfs bewust aangestuurd op het gebruik van een ander materiaal, een andere vormgeving of een andere bewerking.
De mening van de architecten die leiding hadden over deze werkzaamheden bleek bovendien lang niet altijd doorslaggevend voor de wijze waarop de restauratie werd uitgevoerd. Even na 1860 begon de Rijksoverheid een belangrijke rol te spelen, niet alleen als financier van restauraties maar ook als adviseur. Aanvankelijk waren het voornamelijk Victor de Stuers en de architect Pierre Cuypers die deze adviserende taak op zich namen.
Na 1918 werd de Rijkscommissie voor de Monumentenzorg en het Rijksbureau voor de Monumentenzorg opgericht. Door deze organisaties werd in het vervolg geadviseerd, waarbij nieuwe opvattingen over de wijze van restaureren werden geformuleerd en geïmplementeerd in de praktijk door steenhouwers en beeldhouwers op te leiden en te instrueren. Deze sturende rol zwakte wat af na het midden van de vorige eeuw, maar heeft in ieder geval tot 1980 grote invloed gehad op de restauratiepraktijk met vaak ingrijpende gevolgen voor het aanzien van het natuurstenen erfgoed.