Zorgen overheidsbestedingen voor extra banen?

Government expenditures often aim at creating jobs. This article presents a simple model to predict the impact of additional government expenditures on employment. The model takes account of the availability of labour. In the long run, the labour market will tend towards equilibrium. If additional jobs are created, wages will rise, causing other jobs to disappear over time. Also, labour supply will go up.
Two case studies show that the size of the effect on employment depends on the economic sectors in which employment grows, and on the business cycle. Involvement of the Netherlands in the production of the Joint Strike Fighter (JSF) airplane will create jobs in a tight labour market for technicians, leading to a strong displacement of other jobs. On the other hand, subsidies for investments in energy saving in buildings will create many jobs for unemployed persons.
Government expenditures do not only reduce unemployment. They also increase productivity as workers move towards jobs with a higher productivity. And government expenditures involve costs. This implies that a social cost-benefit analysis is needed to get a full picture of the effects.

Overheidsuitgaven zijn vaak mede gericht op het creëren van banen. Dit artikel presenteert een eenvoudig model om werkgelegenheidseffecten in kaart te brengen van een bestedingsimpuls door de overheid. Het model houdt er rekening mee dat geschikte arbeid niet altijd beschikbaar is. Op de lange termijn tendeert de arbeidsmarkt naar evenwicht. Als er extra banen worden gecreëerd, gaan de lonen stijgen, waardoor later elders banen verdwijnen. Tegelijk zal het arbeidsaanbod stijgen.
Uit twee casestudies blijkt dat de omvang van het werkgelegenheidseffect afhankelijk is van de sectoren waar de uitgaven gedaan worden, en van de conjunctuur. De Nederlandse bijdrage aan de productie van de Joint Strike Fighter (JSF) laat zien dat investeringen door de krappe arbeidsmarkt voor technici vooral leiden tot verschuiving van werkenden. Daarentegen leiden subsidies voor energiebesparing in de gebouwde omgeving tot een forse inzet van werkloze bouwvakkers.
Overheidsbestedingen leiden niet alleen tot een lagere werkloosheid, maar ook tot een hogere productiviteit omdat werknemers naar productievere banen verschuiven. En er zijn kosten mee gemoeid. Voor een totaalbeeld van de effecten is daarom een maatschappelijke kosten-batenanalyse nodig.