Oogst voor Malta. Ambachtelijke productie in de late middeleeuwen in steden Deel 1: Inventarisatie en evaluatie fase 1

In opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) voert de Universiteit van Amsterdam in samenwerking met Buro de Brug het synthetiserend Archeologisch Onderzoek ‘Ambachtelijke productie in de late middeleeuwen in steden’ uit. Dit onderzoek maakt deel uit van het project ‘Oogst voor Malta’ binnen het programma Kenniskaart Archeologie van de RCE.

Onderwerp van het onderzoek

Het onderzoek is erop gericht om tot een synthetiserende analyse te komen van archeologische onderzoeken uitgevoerd in de periode tussen 2005 en 2017 met betrekking tot ambachtelijke productie in de periode van 1200 tot 1500 in Nederlandse steden.

Achtergrond en opzet van het onderzoek

Het synthetiserend archeologisch onderzoek ‘ambachtelijke productie in de late middeleeuwen in steden’ is één van de onderzoeken binnen het project Oogst voor Malta. Dit project heeft als doel het synthetiseren van archeologisch onderzoek dat is uitgevoerd sinds de invoering van de Wet Archeologische Monumentenzorg in 2007. Het project maakt deel uit van het programma Kenniskaart Archeologie (RCE). Door middel van dit programma worden kennis en handvaten voor toekomstig onderzoek aangeboden aan zowel het archeologisch werkveld als aan initiatiefnemers in ruimtelijke ontwikkeling.

Het onderzoek wordt uitgevoerd in twee fasen; ten eerste de verkenning van de aard en omvang van de gegevens en ten tweede de analyse van de onderzoeksgegevens. De werkzaamheden in fase 1 zijn beschreven in werkpakketten 2 en 3 in de uitvraag. Om tot een selectie van onderzoeken te komen zijn uit een groot aantal steden onderzoeken geselecteerd in GIS, welke zijn vastgelegd in een gegevensbestand (werkpakket 2). Vervolgens zijn de geselecteerde onderzoeken inhoudelijk gescand (werkpakket 3). Om tot een synthetiserend archeologisch onderzoek te komen, zijn op basis van de bevindingen van de inhoudelijke scan het Plan van Aanpak en de vraagstelling bijgesteld (werkpakket 4). Op basis van het plan van aanpak en de bijgestelde vraagstelling wordt een voorstel gedaan voor de uitvoering van fase 2.

Doel van het onderzoek

Het doel van het onderzoek is tot een beschrijving te komen van de kenniswinst over ambachtelijke productie in middeleeuwse steden. Deze kenniswinst kan bestaan uit een inzicht in de verschillende soorten ambachtelijke activiteiten die in de steden werden uitgevoerd en inzicht in de schaal en wijze waarop deze nijverheid heeft plaatsgevonden. Deze synthese draagt bij aan de beeldvorming van de rol van steden als economische centra binnen de regio’s waarin deze lagen en wellicht tevens in relatie tot intraregionale contacten. Binnen deze context is het dan ook belangrijk om eveneens te kijken naar de situering van de activiteiten binnen en/of nabij de steden. De intentie is verder te onderzoeken in hoeverre ambachtelijke productie bedoeld was voor export of juist voor eigen gebruik en of wellicht sprake was van standaardisatie en/of juist differentiatie in productie. Steden worden apart onderzocht, maar op dusdanige wijze dat uiteindelijk ook onderlinge vergelijking van de steden kan worden uitgevoerd. Op basis van de resultaten van het onderzoek is het mogelijk de onderzoeksvragen in de Nationale Onderzoeksagenda Archeologie (NOaA) 2.0 te actualiseren.