Routes om de dalende cao-dekkingsgraad te keren

In oktober 2022 is de ‘Europese Richtlijn betreffende toereikende minimumlonen in de Europese Unie’ aangenomen. Een van de doelen van deze richtlijn is het realiseren van een cao-dekkingsgraad van 80 procent in de lidstaten. De huidige 71,8 procent in Nederland ligt hier echter ver vandaan, zeker gezien de dalende trend in de cao-dekkingsgraad. Nederland moet dus aan de bak. Deze bijdrage beoogt de trends en oorzaken die aan de dalende cao-dekkingsgraad ten grondslag liggen in kaart te brengen en op basis hiervan een zo breed mogelijk scala aan maatregelen te opperen. Oorzaken van de daling moeten worden gezocht in zwakke vakbonden, afnemende motivatie van werkgevers om cao’s af te sluiten en een verschuiving van de werkgelegenheid naar sectoren met een lage cao-dekkingsgraad. We opperen beleidsmaatregelen die zijn onder te verdelen in vier overkoepelende aanpakken: het versterken van de sociale partners, het verplichten van cao-onderhandelingen, aantrekkelijker maken van cao’s en het herorganiseren van het stelsel. We betogen daarnaast dat een eenzijdige focus op de dekkingsgraad onvoldoende is. Om een cao-stelsel te bereiken en te behouden met een grote reikwijdte en toegevoegde waarde voor zowel werknemers als werkgevers dient een hoge dekkingsgraad hand in hand te gaan met oog voor kwaliteit en naleving.

Pathways to reverse the falling CLA coverage rate
In October 2022, the ‘European Directive on Adequate Minimum Wages in the European Union’ was adopted. One of the goals of this directive is to achieve a collective agreement coverage rate of 80 percent in the member states. However, the current 71.8 percent in the Netherlands is far from this target, especially given the declining trend in the collective agreement coverage rate. The Netherlands, therefore, has work to do. This contribution aims to map the trends and causes that underlie the declining collective agreement coverage rate and, based on this, to propose as broad a range of measures as possible. Causes of the decline can be found in weak trade unions, decreasing motivation of employers to conclude collective agreements, and a shift in employment to sectors with a low coverage rate. We propose policy measures that can be divided into four overarching approaches: strengthening the social partners, mandating collective bargaining, making agreements more attractive, and reorganizing the system. We also argue that a one-sided focus on the coverage rate is insufficient. To achieve and maintain a collective agreement system with broad reach and added value, a high coverage rate must go hand in hand with attention to quality and compliance.