Van wie is het plein? Over de (on)toegankelijkheid van de openbare ruimte in een gentrificerende buurt te Amsterdam

De stedelijke openbare ruimte is het resultaat van menselijk ingrijpen. Verschillende mensen proberen op hun eigen manier de pleinen, parken en straten van de stad naar hun hand te zetten. Dit kwalitatieve onderzoek gaat in op de vraag wie invloed op de openbare ruimte (kunnen) uitoefenen en wat deze invloed betekent voor het gebruik en de gebruikers van die ruimte. Van wie is het plein? speelt zich af in de Amsterdamse Oosterparkbuurt. Deze voormalige arbeiderswijk, gelegen aan de rand van het centrum, is al enkele jaren erg in trek bij middenklasse groepen. Om dit proces van gentrificering te stimuleren, wordt onder meer de openbare ruimte ingezet. De vier pleinen die in dit onderzoek centraal staan, het Kastanje-, Eiken, Beuken- en Iepenplein, hebben de afgelopen jaren dan ook grote transformaties doorgemaakt op het vlak van vormgeving, activiteiten en toezicht. Maar deze pleinen worden niet alleen bepaald door mensen die vanuit hun beroep invloed op de openbare ruimte uitoefenen, zoals de ontwerpers, beleidsmakers, projectleiders en wijkagenten. Anderen proberen deze plekken eveneens naar hun hand te zetten: de ondernemers, pleinbewoners, lokale jeugd en hangmannen. In dit onderzoek wordt duidelijk dat uiteenlopende visies op en belangen bij de openbare ruimte resulteren in een strijd over de openbare ruimte. Wat betekent deze strijd voor de wijze waarop en door wie deze vier buurtpleinen worden gebruikt? En welke rol speelt het proces van gentrificering hierbij?