Effectieve elementen van psychosociale interventies tegen externaliserende gedragsproblemen bij kinderen en jongeren

Met het ‘indikken’ van het grote aanbod aan psychosociale interventies tegen externaliserende gedragsproblemen bij kinderen en jongeren, aan de hand van de werkzame elementen van deze interventies, zouden de effectiviteit omhoog en de kosten omlaag gebracht kunnen worden. Doel van deze studie is een systematisch overzicht te geven van kenmerken die effectieve interventies tegen externaliserende gedragsproblemen gemeenschappelijk hebben, om werkzame elementen van deze interventies te identificeren. Voor deze studie werden 24 verschillende programma’s geselecteerd waarvan de effectiviteit zeer aannemelijk is. Door middel van codering van deze programma’s werden structuurkenmerken en technieken in de interventies geïdentificeerd die werkzame elementen in interventies – gericht op externaliserende problematiek en delinquentie – lijken te zijn. Door middel van codering van deze programma’s werden structuurkenmerken en technieken in de interventies geïdentificeerd die werkzame elementen in interventies – gericht op externaliserende problematiek en delinquentie – lijken te zijn. Belangrijke algemene kenmerken blijken te zijn: een gestructureerd programma met handleiding voor sessies die in een vaste volgorde worden doorlopen in tussen de zeven weken en zeven maanden. De meeste effectieve behandelingen worden daarbij blijvend gesuperviseerd. Inhoudelijk is oudertraining bestaande uit het aanleren van operante technieken en psycho-educatie de grootste gemene deler van alle effectieve interventies, waarbij in de sessies en daarbuiten wordt geoefend met concreet gedrag. Vooral bij jongeren is er daarnaast veel aandacht voor beïnvloeding van cognities en emoties, zelfbeloning en het versterken van cognitieve, academische en sociale vaardigheden. Hoewel uit deze en soortgelijke inventarisaties robuuste en substantiële positieve effecten van interventies met een aantal gemeenschappelijke kenmerken blijken, is de kennis over de werkzaamheid van losse elementen nog beperkt, en lijken er mogelijkheden te zijn om zowel de effectieve interventies zelf als de inzet van deze interventies bij jeugdigen te optimaliseren.