Motivationele processen bij verslaving: de rol van craving, salience en aandacht

Achtergrond: Motivationele processen spelen een belangrijke rol bij verslaving. Craving
(hunkering) is veelal een expliciet of bewust proces dat ervoor kan zorgen dat mensen alcohol, drugs
of sigaretten gaan gebruiken. Craving speelt eveneens een rol bij terugval, er zijn verschillende
aanwijzingen dat zelfgerapporteerde craving geassocieerd is met terugval. Craving kan echter
niet alle verslavingsgedrag verklaren. Naast craving spelen ook zogenaamde impliciete cognitieve
processen een rol bij de motivatie voor een middel.
Doel: Beschrijven van enkele van deze impliciete cognitieve processen, te weten de rol van
salience, aandachtsbias, automatische geheugenassociaties en actietendensen.
Methode: Beschrijven van recente onderzoeksbevindingen en de implicaties van deze
impliciete processen voor de klinische praktijk.
Resultaten: Zowel overgevoelige motivationele processen als een gebrek aan controle over
deze processen spelen bij verslaving een belangrijke rol. Dit kan zich uiten in een onbedwingbare
drang om het middel opnieuw te nemen, ondanks dat het voor de persoon in kwestie duidelijk is dat
dit onverstandig is. Recent onderzoek laat zien dat er diverse veelbelovende methoden zijn om beide
problemen apart of tegelijkertijd aan te pakken, zowel met gedragsmatige trainingsprogramma’s,
medicatie als met neurale stimulatie.
Conclusie: De onderzoeksresultaten zijn veelbelovend, maar er is nog meer onderzoek
nodig.