‘Maar wat vind je hier nu goed aan?’ Samen redeneringen van leerlingen analyseren als vorm van professionalisering

Het verwerven van hogere-orde denkvaardigheden vormt een belangrijk doel binnen het voortgezet onderwijs. Leraren vinden het vaak lastig deze te onderwijzen. In dit artikel bespreken we onze ervaringen met het gezamenlijk analyseren van leerlingredeneringen als professionaliseringsactiviteit. Hierbij lag de focus op causaal redeneren bij geschiedenis. In een professionele leergemeenschap zijn redeneringen van havoleerlingen uit verschillende leerjaren verzameld en geanalyseerd, wat resulteerde in een rubric voor causaal redeneren. Vervolgens is een training ontwikkeld, om te zien of de werkwijze en opgedane inzichten overdraagbaar gemaakt konden worden naar een bredere groep geschiedenisleraren. Leraren uit beide groepen hebben daarnaast op basis van een rubric en ontwerpprincipes lessen ontworpen en uitgevoerd. Vanuit de evaluatie van zowel de leergemeenschap als de training concluderen we dat het gezamenlijk analyseren van leerlingredeneringen een effectieve professionaliseringsactiviteit is. Leraren hebben meer zicht gekregen op wat causaal redeneren bij geschiedenis inhoudt, op de ontwikkeling die leerlingen doormaken en de lastigheden die zij tegenkomen. Daarnaast zijn leraren beter in staat om lessen te ontwerpen gericht op causaal redeneren en aan te sluiten op het niveau van de leerlingen. De aanpak is bruikbaar binnen nascholing en lerarenopleiding en kan aangepast worden aan andere vakken.