Sociale cognitie meten bij hersenaandoeningen: Waarom zou je?

Sociale cognitie betreft het vermogen om in sociale, interpersoonlijke situaties goed te functioneren. Bij neurologische aandoeningen met hersenschade kunnen er veranderingen in het sociale gedrag ontstaan. Dit betreft zowel de acute aandoeningen zoals traumatisch hersenletsel of een beroerte, als (langzaam) progressieve aandoeningen zoals een hersentumor of dementie. Stoornissen in sociale cognitie kunnen onderliggend zijn aan deze gedragsveranderingen en gerelateerd zijn aan problemen in sociale participatie. Toch blijkt het meten van sociaalcognitieve functies in de praktijk vaak achter te blijven. Nu is het ook een complex construct en is er weinig wetenschappelijk onderzoek naar verricht in vergelijking met andere cognitieve domeinen. Tegelijkertijd is het een cruciaal domein voor sociaal functioneren en zijn er wel degelijk bruikbare tests voor sociale cognitie. Daarom betogen we in dit opiniestuk niet alleen dat sociale cognitie als een kerndomein in neuropsychologisch onderzoek zou moeten worden beschouwd, maar lichten we ook toe hoe dit in de klinische praktijk rondom patiënten met hersenschade toe te passen. We beperken ons in dit artikel tot volwassen patiënten met hersenschade door neurologische aandoeningen, waarbij er sprake is van veranderingen in het sociale gedrag. Sociale cognitie is echter evenzeer een belangrijk domein als het gaat om patiënten met neuropsychiatrische of ontwikkelingsstoornissen. Achtereenvolgens zullen worden besproken: de definitie van sociale cognitie, de reden voor het meten van stoornissen in sociale cognitie, handvatten voor de diagnostiek en een neuropsychologische behandeling voor stoornissen in sociale cognitie.