Renteaftrekbeperkingen en de financiering van ondernemingen Een kwantitatieve en kwalitatieve analyse op basis van empirisch onderzoek met aanbevelingen voor de toekomst

Dit proefschrift behandelt wat op basis van empirisch onderzoek de relatie tussen renteaftrekbeperkingen en de financiering van ondernemingen is, welke kwantitatieve en kwalitatieve gevolgen generieke en specifieke renteaftrekbeperkingen hebben en wat betekent dit voor de invoering van de aanstaande earningsstripping-maatregel. De focus ligt op de Nederlandse renteaftrekbeperkingen uit de wet vennootschapsbelasting.
Op basis van het empirisch onderzoek is geen significante relatie te onderkennen tussen de renteaftrekbeperkingen en de financiering van in Nederland gevestigde ondernemingen. Bedrijfseconomische overwegingen blijken boven fiscale motieven te prevaleren. Dat neemt niet weg dat het belang van de renteaftrekbeperkingen substantieel is. Zonder renteaftrekbeperkingen zou bij de onderzochte populatie het vennootschapsbelastingtarief fors moeten stijgen om een gelijk blijvende vennootschapsbelastingopbrengst te behalen. Specifieke renteaftrekbeperkingen zijn noodzakelijk om heel gericht ongewenste situaties tegen te gaan. Uit het empirisch onderzoek blijkt dat specifieke renteaftrekbeperkingen daarin slagen en werkbaar zijn in de praktijk. Dit in tegenstelling tot generieke renteaftrekbeperkingen. Dan worden vooral verlieslatende ondernemingen getroffen en versterkt de fiscaliteit hun malaise. Een zeer problematisch en ongewenst effect!
Als gevolg van internationale ontwikkelingen wordt in Nederland opnieuw een generieke renteaftrekbeperking ingevoerd (earningsstripping-maatregel). Deze maatregel kent belangrijke voordelen (internationale herkenbaarheid, mogelijkheden voor vereenvoudiging van de huidige renteaftrekbeperkingen en aansluiting van de fiscaliteit bij de bedrijfseconomische overwegingen). Toch is een earningsstripping-maatregel geen verbetering. Gevreesd moet worden dat – afhankelijk van de vormgeving – deze generieke maatregel de onjuiste belastingplichtigen en transacties raakt. De earningsstripping-maatregel kan opnieuw leiden tot willekeurige, onbarmhartige situaties en gaat de echte winstdrainage niet tegen. Aanvullende specifieke renteaftrekbeperkingen zijn noodzakelijk om winstdrainage te voorkomen.