Wijziging van de regeling voor buitengewone uitgaven: inkomsteneffecten bij chronisch zieken

Authors
  • L.R. Janssens
  • M. Rijken
  • P. Spreeuwenberg
Publication date 2005
ISBN
  • 9067332798
  • 9789067332798
Series SEO-rapport, 777
Number of pages 35
Publisher Amsterdam: SEO
Organisations
  • Related parties - SEO Economisch Onderzoek
Abstract
De aftrek van buitengewone uitgaven in het kader van de Wet inkomstenbelasting is in het Belastingplan 2004 aangepast. De Chronisch zieken en Gehandicapten Raad (CG-Raad) heeft hierover haar bezorgdheid geuit en vermoedt dat door de nieuwe regeling veel chronisch zieken en gehandicapten er onbedoeld op achteruitgaan. De CG-Raad heeft daarom de SEO en het NIVEL gevraagd hiernaar onderzoek te doen.

Het doel van dit onderzoek is om door middel van een simulatie-studie de effecten in beeld te brengen van de verandering van de regeling Aftrek Buitengewone Uitgaven (BU) op het inkomen van chronisch zieken. Het doel van de veranderingen van de BU is de aftrek meer specifiek te richten op de kosten die samenhangen met een chronische ziekte. Het nevendoel is standaard ziektekosten minder aftrekbaar te maken. De belangrijkste verandering is daarom dat in BU 2004 deze standaard kosten onderscheiden worden van specifieke ziektekosten. Vooral chronisch zieken zouden specifieke kosten hebben. Op basis van die kosten kan bij de aftrek het forfaitaire bedrag en de vermenigvuldigingsfactor gebruikt worden. Om de effecten van de veranderingen te berekenen gebruiken we gegevens uit het Patiëntenpanel Chronisch Zieken. Dit is een representatieve steekproef van somatisch chronisch zieken.

Uit de simulatie-studie blijkt dat de gemiddelde waarde van de aftrek volgens BU 2004 € 160 per jaar lager is dan de waarde volgens BU 2003. Gegeven hun inkomens en ziektekosten komen volgens BU 2003 en 2004 circa twee van drie chronisch zieken voor aftrek in aanmerking. De toegang tot de regeling verandert dus niet. Deze resultaten zijn gebaseerd op de veronderstelling dat elke chronisch zieke daadwerkelijk alle kosten en forfaits opvoert, en dat ook in de jaren vóór 2003 gedaan heeft. De praktijk wijkt daarvan af. Circa 45% van de chronisch zieken maakt geen gebruik van de regeling terwijl ze daar volgens de berekening wel voor in aanmerking komen.

Daarnaast blijkt uit de simulatie-studie dat voor 44% van de chronisch zieken die in 2003 voor aftrek in aanmerking kwamen, de overgang naar BU 2004 een vermindering betekent van de waarde van de aftrek. Voor 21% is het effect van de overgang neutraal en voor 35% is het een verbetering.

Of de overgang naar BU 2004 een verhoging of een verlaging van de aftrekwaarde betekent, hangt af van de hoogte van de specifieke uitgaven. Voor groepen met specifieke uitgaven kleiner dan € 595 neemt de aftrekwaarde af. Zijn de specifieke uitgaven echter hoger, dan is de overgang naar BU 2004 in geringe mate positief. Het doel van de verandering, de specifieke uitgaven in grotere mate aftrekbaar te maken voor chronisch zieken, wordt dus alleen bereikt voor degenen met specifieke uitgaven boven de € 595. Het nevendoel van de veranderde regeling, de standaard ziektekosten in mindere mate aftrekbaar te maken, wordt wel bereikt.

De CG-Raad heeft een alternatieve aftrekregeling voorgesteld, met de bedoeling enkele vermeende nadelen van BU 2004 weg te nemen. Dat lukt ten dele. Passen we deze regeling toe op de respondenten van het PPCZ dan blijkt dat de waarde van de aftrek gemiddeld inderdaad minder terugvalt dan volgens BU 2004. Maar toch nog neemt de waarde van de aftrek af voor 32% van de huishoudens die volgens BU 2003 voor aftrek in aanmerking kwamen. Bij de overgang naar BU 2004 was dat nog 44%.
Document type Report
Published at
Permalink to this page
Back