The rule of law concept in the case law of the European Court of Human Rights

Geranne Lautenbach onderzocht de betekenis van het begrip ‘rechtsstaat’ in de uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Uit haar onderzoek blijkt dat het begrip rechtsstaat dat kan worden afgeleid uit de uitspraken van het EHRM voornamelijk betrekking heeft op legaliteit en procedurele waarborgen, hoewel het begrip soms ook refereert aan bredere begrippen zoals democratie. In de kern vereist dit rechtsstaatbegrip dat het nationale recht van de lidstaten bij het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens voorzienbaar en toegankelijk is en voorziet in toegang tot de rechter. Het begrip is formeel: het stelt grenzen aan de vorm en niet aan de inhoud van het nationale recht. Deze kerninhoud van het rechtsstaatbegrip in de uitspraken sluit aan op de concepties van de rechtsstaat in Europese landen als het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk. Het EHRM kan gezien worden als een Europees constitutioneel hof. Het is dan ook opmerkelijk dat het EHRM terughoudend is en haar eigen rol niet verbindt met de term rechtsstaat om haar autoriteit te bevestigen.