Tollens’ nagalm: Het dichterschap van Hendrik Tollens (1780-1856) in de Nederlandse herinneringscultuur

Hoofdvraag van dit onderzoek is: hoe herinneren wij ons de dichter Hendrik Tollens (1780-1856). Herinneringsdragers zijn noodzakelijk om personen en gebeurtenissen in het verleden in de (collectieve) herinnering te bewaren. Samen vormen zij elementen van de herinneringscultuur. Deze kunnen wat een schrijver of dichter betreft literair zijn, semi-literair en niet-literair. Deze herinneringsdragers heb ik geïnventariseerd en in de herinneringscultuur geplaatst.
Bij de literaire dragers komen de reacties op het dichtwerk zelf in de loop van de literatuurgeschiedenis aan de orde, als semi-literair beschouw ik dragers die hiermee indirect verband houden en niet-literaire dragers staan los van het dichtwerk, maar houden wel de herinnering aan de dichter Tollens vast. Van belang zijn de stimulansen deze herinneringen op te roepen en opnieuw aan de orde te stellen. In een afsluitend hoofdstuk breng ik in deze thematische besprekingen de chronologie aan.
Dit is het eerste grootschalige onderzoek naar de herinneringscultuur rond een Nederlandstalige dichter of schrijver. De theorie die Aleida Assmann in Erinnerungsräume heeft ontwikkeld, is met enige aanvulling op dit onderzoek toepasbaar. Zij onderscheidt de dragers: geschriften, beelden, voorwerpen en plaatsen. Tot het specifieke domein van herinnering aan een schrijver of dichter reken ik bovendien fysiek-emotionele reacties. Een andere aanvulling heeft Ann Rigney aangereikt in haar werk over Sir Walter Scott (The Afterlives of Walter Scott), namelijk het verwerken van het literaire werk in andere kunstzinnige disciplines (remediation).